Chế tạo kết cấu thép tại Việt Nam “Cơ hội & Thách thức”

Chế tạo kết cấu thép tại Việt Nam “Cơ hội & Thách thức”

Chế tạo kết cấu thép tại Việt Nam “Cơ hội & Thách thức”

Thời gian gần đây, thuật ngữ “Cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0)” được nhắc đến rất nhiều trên các phương tiện truyền thông. Ở thời đại của CMCN 4.0 các khâu của quá trình sản xuất sẽ được tự động hóa, kết nối với nhau thông qua nền tảng internet of thing (IoT), khi đó chúng ta sẽ có rất nhiều cơ hội để đẩy nhanh được năng suất và chất lượng sản xuất của mình, nhưng chắc chắn sẽ gặp không ít thách thức trong quá trình chuyển mình để hướng tới thời đại công nghiệp tiên tiến này.

Bắt nhịp với xu thế này, Công ty cổ phần TMDV Hai Tốt (DoubleGood JSC) đã tổ chức một buổi tọa đàm giữa ban lãnh đạo công ty và tổ chức Yootektik có đưa ra một số nhìn nhận về cơ hội và thách thức của ngành chế tạo kết cấu thép Việt Nam, từ đó đưa ra hướng đi của mình với những giá trị cốt lõi để nhanh chóng hòa mình vào làn gió mới “Các mạng công nghiệp 4.0”.

03 THÁCH THỨC LỚN CỦA CHẾ TẠO KẾT CẤU THÉP TẠI VIỆT NAM

… là nguy cơ “tiêu dùng giùm”, “xuất khẩu hộ” và “bãi thải” công nghệ…

Hơn 20 năm trước, có thể nói nơi phát triển rực rỡ nhất của ngành hàn là ở khu vực Vũng Tàu, đó là các dự án của lĩnh vực dầu khí. Đội ngũ kỹ sư hàn và thợ hàn của Việt Nam trưởng thành lên từ đây. Vậy phần còn lại của ngành hàn là ở đâu? Chỉ là những công nghệ hàn đơn giản trong đóng tàu, nhà thép tiền chế hay lác đác các dự án nhiệt điện. Sau 20 năm, sự khác biệt giữa hai nhóm khu vực đó vẫn chưa thực sự được thu hẹp do cách thức áp dụng công nghệ khác nhau. Các nhà thầu kết cấu cho dầu khí nói “không” với công nghệ, thiết bị và vật liệu hàn có nguồn gốc từ Trung Quốc và họ tuyệt đối tuân thủ theo các yêu cầu về chất lượng cũng như công nghệ của phương Tây. Với nhóm còn lại, $1/kg sản phẩm thì quả là một bài toán khó giải!

Các doanh nghiệp chế tạo kết cấu thép đi lên chủ yếu từ các sơ sở nhỏ lẻ cũng phải dành lời cảm ơn đặc biệt cho các giải pháp thiết bị và công nghệ của Trung Quốc vì đến nay họ đã trở thành các nhà sản xuất lớn và khá ‘ầm ĩ” trong thị trường tiêu thụ thép. Tuy nhiên, xu hướng này sẽ tiến đến đâu? Có lẽ câu trả lời sẽ hiện rõ khi đánh giá được nguy cơ thứ 3… “Bãi thải’ công nghệ!

Để cụ thể hóa vấn đề này, chúng ta cùng bàn về các vấn đề về hàn tại một số doanh nghiệp sản xuất kết cấu thép (khách hàng) mà Công ty Hai Tốt đã có cơ hội đến khảo sát trong suốt những năm qua.

Hiện trạng công nghệ hàn của các doanh nghiệp kết cấu thép lớn?

Các nhà máy của họ đều lớn và liên tục hoạt động. Kết cấu thép đang chế tạo chủ yếu có chiều dày và khẩu độ lớn và đó là cấu kiện cho các công trình kết cấu thép quan trọng chứ không còn thuần túy là nhà thép tiền chế. Yếu tố dự án nước ngoài thể hiện rất rõ qua các biển hiệu đặt riêng ở từng phân khu và các yêu cầu kiểm soát chất lượng khá rõ ràng. Tuy nhiên chưa có sự đồng bộ về năng suất giữa gia công phôi và hàn tổ hợp hàn, hay nói cách khác là hàn chưa nhanh. Nhìn sâu vào các dây chuyền hàn dầm thì thấy rõ họ vẫn đang chủ yếu sử dụng các công nghệ hàn tự động dưới lớp thuốc (SAW) đã lạc hậu. Nguồn hàn chủ yếu là dạng biến áp truyền thống của Trung Quốc nên rất khó cho việc đẩy cao năng suất cũng như bảo đảm chất lượng.

Có thể trước đây các doanh nghiệp gia công nhà thép tiền chế nhiều, liên kết hàn chủ yếu là hàn góc và bề mặt lớp đắp mới là cái họ quan tâm. Nhưng hiện tại chúng tôi nhìn thấy ở đây họ đang cần hàn liên kết tấm dày với yêu cầu về độ ngấu rất cao, vì đó là kết cấu cho các công trình lớn có tính đến yếu tố tải trọng động và động đất. Với thiết bị hàn SAW hiện tại, chắc chắn đội ngũ kỹ thuật hàn của họ sẽ còn phải rất “loay hoay” trong việc tìm giải pháp để bảo đảm tiến độ và chất lượng. Qua trao đổi chuyên môn, chúng tôi cũng thấy đội ngũ kỹ thuật ở đây có kinh nghiệm trong thi công nhưng yếu tố “thiết kế công nghệ và kỹ sư hàn” là chưa đủ.

Với hàn, vấn đề chính nào mà các doanh nghiệp kết cấu thép cần quan tâm?

Là nhà thầu kết cấu thép lớn nên các dự án mà họ đang và sẽ làm đều phải bảo đảm 3 yếu tố trong tam giác “Chất lượng” – “Giá thành” – “Thời gian giao hàng”.

  • “Chất lượng/Quality” – Cần xây dựng một cách thực sự hệ thống quản lý chất lượng riêng cho hàn, đó chính là tiêu chuẩn chất lượng ISO 3834.
  • “Giá thành/ Cost & Price” – Phân tích lại một cách chi tiết đến “từng xu” các chi phí trong sản xuất hàn để từ đó đưa ra được chương trình tiết giảm chi phí – cost reduction. Cách thức tính toán chi phí theo “định mức” kiểu thầy lang “bốc thuốc” chính là kẻ thù của của giá thành. Xây dựng công cụ tính toán nội bộ để trước khi duyệt một phương án thi công hàn đều phải có được sự so sánh chi phí. Có khi phải chi tiết được đến cả tiền mua “thuốc giảm đau đầu” cho từ người thợ đến CEO.
  • “Thời gian giao hàng/ Delivery Time” – Đối với kết cấu thép, thời gian giao sản phẩm cho khách hàng được quyết định bởi năng suất hàn chứ không phải là năng suất cắt hay sơn. Cần quan tâm đến những công nghệ cho năng suất hàn cao hay nói đúng hơn là lượng hóa được trong một giờ, toàn bộ nhà máy có thể “nung chảy” được bao nhiêu kg vật liệu hàn. Công nghệ hàn SAW mà họ đang dùng mới chỉ đạt mức “nung chảy” được 5-7 kg dây hàn trên một giờ tính cho một nguồn hàn, trong khi trên thế giới hiện đang là 11-12kg.

Xu hướng lựa chọn công nghệ hàn nào cho lĩnh vực chế tạo kết cấu thép?

Loại bỏ dần các nguồn hàn biến áp truyền thống (transformer) trong các dây chuyền hàn dầm và thay thế vào đó là nguồn hàn Power Wave. Trực tiếp áp dụng công nghệ đến từ các hãng thiết bị hàn lớn của “tư bản” thay vì sử dụng lại sự sao chép của Trung Quốc. Vấn đề giá thành sẽ được xem xét một cách có “phản xạ tự nhiên” nhưng nếu phân tích về bài toán tối ưu chi phí thì quyết định đầu tư công nghệ lại trở lên hợp lý. Chi phí tái đầu tư cho công nghệ sẽ được chuyển lại từ chính việc tiết kiệm chi phí nhân công và chi phí quản lý.

Ưu tiên công nghệ hàn có thể kết nối dữ liệu với máy tính để kiểm soát một cách chặt chẽ năng suất hàn, vật tư tiêu hao, hay có thể truy xuất được dữ liệu hàn ở mọi thời điểm. Tính năng công nghệ này vô cùng hữu ích đối với hệ thống quản lý chất lượng ISO 3834 mà được đề cập ở trên.

Xu hướng nâng cao năng suất theo các dạng phát triển công nghệ hàn có thể tham khảo như hình dưới.

Xu hướng nâng cao năng suất theo các dạng phát triển công nghệ
Xu hướng nâng cao năng suất theo các dạng phát triển công nghệ

04 LỜI GIẢI CHO DOANH NGHIỆP KẾT CẤU THÉP

  1. Nâng cấp công nghệ hàn dựa trên xu hướng chiếm lĩnh thị trường nào? Đưa ra được kế hoạch tổng thể về trang thiết bị chứ không phải là đầu tư theo từng dự án.
  2. Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng một cách thực sự chứ không phải là mấy “bức tranh” có đóng dấu treo trong phòng truyền thống.
  3. Xây dựng bộ công cụ phân tích và báo cáo chi tiết về chi phí hàn – DCR (Document Cost Reduction).
  4. Tách rời hai bộ phận QA và QC.
  • QA là bảo đảm chất lượng, là đội ngũ thợ hàn, quản đốc phân xưởng hàn và kỹ sư hàn… những người trực tiếp quyết định chất lượng sản xuất.
  • QC là bộ phận độc lập giúp giám sát và xác nhận mức độ đáp ứng chất lượng của bộ phận QA.

DOUBLEGOOD VÀ MÔ THỨC “VALUE”

Để cùng giải quyết các thách thức gặp phải của nên công nghiệp Việt Nam nói chung, và các Doanh nghiệp kết cấu thép (khách hàng) nói riêng. Công ty Hai Tốt có thể triển khai mô thức hợp tác đối với doanh nghiệp kết cấu thép để cùng gia tăng chuỗi giá trị ngành hàn của Việt Nam, đó là:

  • Cầu nối chuyển tiếp công nghệ: Chúng tôi sẽ đóng vai trò là cầu nối giữa các hãng lớn trên thế giới với nhà sản xuất. Chuyển từ quan hệ nhà cung cấp thông thường sang quan hệ “nhà cung cấp đồng hành”. Tức là tận dụng thế mạnh do có khả năng tiếp cận những công nghệ hiện đại của thế giới để chuyển giao tới tận nơi sử dụng. Chúng tôi sẽ xây dựng đội ngũ kỹ thuật với giả định như là một bộ phận thiết kế công nghệ của khách hàng. Chủ động một cách thường xuyên việc tìm hiểu các vấn đề mà nhà sản xuất đang gặp phải và giúp doanh nghiệp tìm thấy được “giá trị của giải pháp”. Như vậy, công ty chúng tôi sẽ gửi gắm được giá trị (VALUE) của mình vào trong giá trị sản phẩm cuối cùng.
  • Kỹ sư đồng hành: Chúng tôi sẽ xây dựng và cung cấp một đội ngũ kỹ sư hàn có đủ năng lực cùng nghĩ, cùng làm với doanh nghiệp sản xuất. Bóc tách các vấn đề cần cải tiến và cùng bàn với đội ngũ kỹ thuật của họ phương án thực hiện.
  • Dịch vụ chuyên nghiệp: Chúng tôi xây dựng đội ngũ làm Service “đồng hành” để bảo đảm các thiết bị/giải pháp công nghệ mà mình cung cấp luôn hoạt động đúng các điều kiện kỹ thuật.

Mô thức “VALUE”

Xin trích dẫn một câu nói nổi tiếng của nhà vật lý bác học thiên tài Einstein: “Những vấn đề lớn nhất mà chúng ta gặp phải không thể được giải quyết ở mặt bằng tư duy khi vấn đề đó được tạo ra”.

Nếu như một doanh nghiệp muốn gặt hái được những thành công nhỏ trước khi có một có thể đạt được một sự thành công lớn hơn thì hãy tập trung vào việc sửa đổi những thói quen làm việc, thái độ phục vụ khách hàng… Nhưng nếu doanh nghiệp của bạn muốn có sự tiến bộ vượt bậc thì chắc chắn bạn cần phải thay đổi cả mô thức.

Với Double Good, mô thức giá trị VALUE và tư duyThink Win-Win sẽ giúp chúng tôi tự tin vững bước vào kỷ nguyên Công nghiệp 4.0.

  • V: Variables (Biến số). Luôn tìm được biến số của thị trường và định lượng được. Điều này đồng nghĩa với việc xác định đúng mục tiêu của khách hàng, đối tác.
  • A: Action (Hành động). Không thể chỉ nói mà phải hành động. Có thể thấy rõ giá trị khi ta nhìn vào hành động của ta dành cho khách hàng, đối tác. 
  • L: Lighting (Toả sáng). Mục tiêu và hành động phải như một ngọn đèn toả sáng, chiếu rọi và dẫn đường. Đó là tính minh bạch. Ngọn đèn là minh bạch nhất vì nó không bao giờ giấu mình, luôn chủ động phát ra thông điệp “HAI TOT đang ở đây”.
  • U: Utility (Hữu dụng). Mọi việc chúng tôi nghĩ, và chúng tôi làm đều phải ứng dụng được và phục vụ một cách hữu ích cho các doanh nghiệp. Đây chính là yếu tố hình thành sự yêu thích trong công việc của đội ngũ nhân viên.
  • E: Ethic (Đạo đức). Điều vô cùng quan trọng giúp nuôi dưỡng giá trị của HAI TOT cho dù có những lúc V, A, L và U chưa đúng. Nó giúp chúng tôi có thể trở lại đúng con đường và theo đúng cách thức vận hành đã định.

Tp. Hồ Chí Minh, Ngày 16 tháng 3 năm 2019

post